“Xin chúc mừng số điện thoại của quý khách đã may mắn trúng giải Đặc biệt: 01 xe máy Honda SH 150i và 01 sổ tiết kiệm trị giá 100 triệu đồng trong chương trình tri ân khách hàng!”. Một buổi sáng đẹp trời, bạn nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn với nội dung vô cùng long trọng như trên. Người thông báo tự xưng là đại diện của tập đoàn viễn thông hoặc sàn thương mại điện tử lớn, gửi kèm hình ảnh văn bản có con dấu đỏ chót của cơ quan quản lý. Liệu thần tài có thực sự gõ cửa nhà bạn, hay đây là chiếc bẫy ngọt ngào được giăng ra để vét sạch túi tiền của bạn?
1. Kịch bản lừa đảo trúng thưởng diễn ra như thế nào?
Hình thức lừa đảo trúng thưởng tuy không mới nhưng liên tục được các đối tượng biến tướng với các vỏ bọc ngày càng tinh vi:
1.1. Tạo dựng niềm tin bằng danh nghĩa các thương hiệu quốc dân
Kẻ lừa đảo thường mạo danh các thương hiệu uy tín mà hầu hết người dân đều đang sử dụng như: Viettel, Vinaphone, Shopee, Điện Máy Xanh, Thế Giới Di Động. Chúng đọc vanh vách họ tên, số điện thoại, thậm chí cả địa chỉ nhà bạn để tạo cảm giác đây là chương trình nội bộ chính thống.
1.2. Dàn dựng giấy tờ mộc đỏ và quyết định trao giải giả mạo
Để đánh tan mọi mối nghi ngờ, chúng gửi qua Zalo các hình ảnh: “Biên bản công nhận trúng thưởng”, “Quyết định phê duyệt giải thưởng của Bộ Công Thương” có gắn quốc huy, con dấu đỏ giả mạo và chữ ký scan của các lãnh đạo cấp cao. Với người dân ít am hiểu thủ tục hành chính, những tờ giấy này trông vô cùng uy tín và đáng tin cậy.
1.3. Bẫy nộp phí thủ tục và thuế thu nhập cá nhân
Sau khi bạn đã phấn khởi tin rằng mình sắp nhận được tài sản tiền trăm triệu, đối tượng sẽ đưa ra điều kiện tiên quyết:
“Theo quy định của Nhà nước, người trúng thưởng phải thực hiện nghĩa vụ đóng 10% thuế thu nhập cá nhân (khoảng 10 – 15 triệu đồng) và phí vận chuyển xe về tận nhà (3 triệu đồng). Số tiền này anh/chị cần chuyển khoản trước vào tài khoản của Ban tổ chức để hoàn tất hồ sơ giải ngân giải thưởng.”
1.4. Chiêu trò nộp thêm tiền cọc bảo hiểm giải thưởng
Nếu bạn chuyển tiền đợt 1, chúng sẽ không dừng lại ở đó. Vài tiếng sau sẽ có một người khác gọi đến xưng là “Trưởng ban thẩm định hồ sơ”, thông báo rằng giải thưởng có giá trị lớn nên hệ thống yêu cầu nộp thêm phí bảo hiểm rủi ro vận chuyển 10 triệu đồng, số tiền này sẽ được hoàn trả lại nguyên vẹn khi bạn nhận xe. Cứ như thế, chúng bào mòn từng đồng tiền của nạn nhân cho đến khi nạn nhân nhận ra mình bị lừa.
2. Bóc trần sự thật pháp lý: Quy định về giải thưởng tại Việt Nam
Để không bao giờ bị các đối tượng lừa gạt, bạn chỉ cần nắm vững các quy định pháp luật cơ bản sau:
- Không có chuyện trúng thưởng ngẫu nhiên nếu bạn không tham gia: Mọi chương trình khuyến mại trúng thưởng hợp pháp đều bắt buộc bạn phải chủ động mua hàng, có hóa đơn và điền phiếu bốc thăm hoặc nhận mã số quay thưởng rõ ràng. Nếu bạn không tham gia bất kỳ chương trình nào mà bỗng dưng “trúng giải Đặc biệt”, 100% đó là lừa đảo.
- Quy định về thuế thu nhập cá nhân: Theo luật, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân đối với trúng thưởng (vượt trên 10 triệu đồng) sẽ được doanh nghiệp khấu trừ trực tiếp vào giá trị giải thưởng trước khi trao, hoặc người trúng thưởng sẽ nộp thuế trực tiếp tại cơ quan Thuế Nhà nước khi làm thủ tục nhận tài sản, không bao giờ có chuyện chuyển tiền thuế vào tài khoản cá nhân của một nhân viên nào đó!
- Các chương trình đều phải đăng ký với Bộ Công Thương: Danh sách doanh nghiệp khuyến mại hợp pháp đều được công khai minh bạch trên Cổng thông tin của Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương).
3. Bảng so sánh: Trúng thưởng thật vs Bẫy lừa đảo trúng thưởng
| Tiêu chí | Bẫy lừa đảo trúng thưởng | Chương trình trúng thưởng thật |
|---|---|---|
| Nguồn gốc giải thưởng | Tự gọi điện thông báo trúng mà không cần dự thi hay mua hàng | Có vé số cào, mã dự thưởng in trên hóa đơn mua hàng thực tế |
| Yêu cầu tài chính | Bắt buộc chuyển khoản tiền cọc, tiền thuế trước vào tài khoản cá nhân | Không bắt chuyển tiền trước; thuế được khấu trừ trực tiếp tại buổi trao giải |
| Địa điểm nhận giải | Chỉ giao dịch qua điện thoại, hứa gửi xe qua đường bưu điện | Mời trực tiếp đến trụ sở doanh nghiệp hoặc showroom công khai có báo chí |
| Tài khoản nhận tiền | Số tài khoản ngân hàng cá nhân lạ, ví điện tử không chính chủ | Tài khoản pháp nhân công ty hoặc nộp tại Kho bạc Nhà nước |
4. Cách ứng xử thông minh khi nhận cuộc gọi “trúng thưởng”
- Bình tĩnh và đặt câu hỏi ngược lại: Hỏi rõ tên công ty, mã số thuế, địa chỉ trụ sở và văn bản đăng ký khuyến mại với Sở Công Thương số bao nhiêu. Kẻ lừa đảo thường sẽ ấp úng hoặc cáu gắt cúp máy ngay.
- Đề xuất trừ trực tiếp vào tiền thưởng: Hãy nói thẳng: “Nếu trúng thưởng xe và tiền, các anh cứ trừ luôn tiền thuế và phí vận chuyển vào số tiền thưởng đó rồi chuyển khoản phần còn lại cho tôi, hoặc tôi sẽ đến tận trụ sở công ty các anh để nhận”. Kẻ gian chắc chắn sẽ từ chối vì chúng chỉ nhắm vào việc chiếm đoạt tiền của bạn.
- Báo cáo số điện thoại rác: Soạn tin nhắn phản ánh cuộc gọi rác và lừa đảo gửi tổng đài 156 hoặc 5656 (miễn phí của Bộ Thông tin & Truyền thông) để các nhà mạng khóa đầu số lừa đảo.
